حقوق کار به زبان ساده – رودیجانی

تعریف حقوق

حقوق جمع حق است و حق در لغت عبارت است از راست، درست، ضد باطل، ثابت، واجب، یقین، عدل، کاری که البته واقع شود، نصیب و بهره از چیزی، ملک و مال و یکی از نامهای خداوند متعال. در اصطلاح علم حقوق، حق توانائی است که حقوق هرکشوری به اشخاص می‌دهد تا از مالی به صورت مستقیم استفاده کنند یا انتقال مال یا انجام کاری را از دیگری بخواهند. این یک معنی از حق است و معنی دیگر آن عبارت است از قدرتی که از طرف قانون به شخص داده شده و به معنی سلطه می‌باشد. حق در این معنی دارای ضمانت اجراء می‌باشد.مثلاً حق مالکیت اشیاء در تعریف اول و حق رأی در انتخابات در تعریف دوم جای می‌گیرد. براساس تعریف حق باید گفت حقوق عبارت است از مجموعه قواعدی که براشخاص از این جهت که در اجتماع هستند حکومت می‌کند. زیرا انسان موجودی اجتماعی است و برای تنظیم روابط انسانها و جلوگیری از تجاوز آنها به حقوق یکدیگر باید مجموعه قواعدی برآنها حکومت کند که به این قواعد حقوق گفته می‌شود. در تعریف دیگر، حقوق جمع امتیازاتی است که در اجتماع برای هرفردی شناخته می‌شود مانند حق مالکیت، حق حیات، حق آزادی انتخاب شغل و حق ازدواج که به آنها حقوق فردی گفته می‌شود. علاوه براینها به دستمزد کارکنان دولت نیز حقوق گفته می‌شود منتها در بحثهای مطروحه در علم حقوق، حقوق را در دو معنای اول به کار می‌بریم.

فهرست مطالب حقوق کار به زبان ساده

فصل اول: کلیات پژوهش… 13

گفتار اول: تعریف حقوق.. 13

گفتار دوم: مبنای حقوق. 14

مبحث اول: مکتب حقوق فطری یا طبیعی.. 14

مبحث دوم: مکتب تحققی.. 15

1- مکتب تحققی اجتماعی.. 15

2- مکتب تحققی دولتی.. 16

گفتار سوم: نظامهای حقوقی.. 16

مبحث اول: نظام رومی- ژرمنی (نوشته) 16

مبحث دوم: نظام کامن لا (نانوشته یا عرفی) 17

مبحث سوم: نظام سوسیالیست… 17

مبحث چهارم: نظام اسلامی و منابع آن.. 18

گفتار چهارم: انواع گرایشهای حقوقی در ایران. 20

مبحث اول: حقوق خصوصی.. 20

مبحث دوم: حقوق عمومی.. 21

مبحث سوم: حقوق جزا و جرم شناسی.. 22

مبحث چهارم: حقوق بین الملل.. 23

گفتار پنجم: قاعده حقوقی و اوصاف آن. 23

مبحث اول: تعریف قاعده حقوقی و ارتباط آن با اخلاق و عدالت… 23

مبحث دوم: اوصاف قاعده حقوقی.. 24

1- الزام آور بودن در ارتباط با قوانین امری و تکمیلی.. 25

2- ضمانت اجرا داشتن.. 26

3- کلی و عمومی بودن.. 26

4- اجتماعی بودن.. 27

فصل دوم: منابع حقوق. 29

گفتار اول: قانون. 29

مبحث اول: معنای قانون.. 29

مبحث دوم: وضع و انتشار قانون.. 30

مبحث سوم: قلمرو قانون در مکان و زمان.. 31

1- قلمرو قانون در مکان.. 31

2- قلمرو قانون در زمان.. 33

مبحث چهارم: مفهوم ضمانت اجرا 34

مبحث پنجم: تعارض قوانین.. 34

مبحث ششم: تفسیر قوانین.. 35

1- تفسیر قانونی.. 36

2- تفسیر قضائی.. 36

3- تفسیر شخصی.. 37

مبحث هفتم: طبقه بندی قوانین.. 37

1- قانون اساسی.. 38

2- قوانین عادی… 38

3- آئین نامه‌ها و تصویب نامه‌های قوه مجریه. 39

مبحث هشتم: نسخ قوانین.. 40

1- مفهوم نسخ.. 40

2- نسخ صریح.. 40

3-  نسخ ضمنی.. 40

مبحث نهم: جهل به قانون.. 41

گفتار دوم: عرف.. 42

مبحث اول: مفهوم عرف،عناصر و انواع آن.. 43

مبحث دوم: تعارض عرف با قوانین.. 44

1- تعارض عرف با قوانین امری… 44

2- تعارض عرف با قانون تکمیلی.. 44

گفتار سوم: رویه قضائی.. 45

گفتار چهارم: نظرات اندیشمندان و محققان حقوقی.. 46

فصل سوم: حقوق کار و مباحث مربوط به آن. 47

گفتار اول: کلیات مربوط به حقوق کار 47

مبحث اول: تعریف حقوق کار 47

مبحث دوم: ماهیت حقوق کار 49

مبحث سوم: منابع حقوق کار 49

مبحث چهارم: آزادی انتخاب در کار 50

مبحث پنجم: مکلفین به تبعیت از قانون کار 51

1- کارگر. 51

2- کارفرما 51

3- نمایندگان کارگر و کارفرما 51

4- کارگاه و محدوده آن.. 52

5- کارآموزان.. 52

گفتار دوم: قرارداد کار 53

مبحث اول: تعریف قرارداد کار 53

مبحث دوم: تعلیق قرارداد. 53

مبحث سوم: خاتمه قراردادکار 54

مبحث چهارم: جبران خسارت و پرداخت مزایای پایان کار 54

مبحث پنجم: شرایط کار 55

1- حق السعی یا مزد. 55

2- مدت… 56

3- تعطیلات و مرخصی ها 57

4- شرایط کار زنان و کودکان.. 57

مبحث ششم: انواع کار 58

1- کار روز 58

2- کار شب… 58

3- کار مختلط… 58

4- کار متناوب… 58

5- کار نوبتی.. 59

گفتار سوم: مراجع حل اختلاف.. 59

مبحث اول: شورای اسلامی کار و صلاحیت آن.. 59

مبحث دوم: انجمن صنفی کارگران.. 60

مبحث سوم: هیئتهای تشخیص….. 61

1- ترکیب هیئت تشخیص….. 61

2- وظایف هیئت تشخیص….. 61

3- نحوه رسیدگی هیئت تشخیص….. 61

مبحث چهارم: هیئت‌های حل اختلاف… 62

1- ترکیب هیئت حل اختلاف… 62

2- وظایف هیئت حل اختلاف… 62

مبحث پنجم: اجرای آراء قطعی هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف… 63

فصل چهارم: حقوق بیمه. 65

گفتار اول: تعریف و انواع بیمه. 65

مبحث اول: تعریف بیمه. 65

مبحث دوم: انواع بیمه. 67

1- بیمه خسارت… 67

1-1- بیمه‌های اشیاء (اموال) 68

1-2- بیمه‌های مسئولیت… 69

2- بیمه‌های اشخاص…. 70

2-1- بیمه‌های زندگی (عمر) 71

2-1-1- بیمه در صورت فوت… 71

2-1-1-1- بیمه عمر کامل.. 71

2-1-1-2- بیمه موقت… 72

2-1-1-3- بیمه زندگی.. 72

2-1-2- بیمه‌های به شرط حیات… 72

2-1-3- بیمه‌های مختلط در یک قرارداد. 72

2-2- بیمه‌های حوادث بدنی.. 73

2-3- بیمه‌های بیماری… 73

مبحث سوم: عقد بیمه و اوصاف آن.. 74

1- بیمه نامه و شرایط آن.. 75

2- موضوع عقد بیمه. 75

3- بیمه گذار 75

4- بیمه گر و مسئولیتهای وی… 77

5- فسخ یا بطلان عقد بیمه. 78

مبحث چهارم: ساختار و سازمان بیمه در ایران.. 79

1- بیمه مرکزی ایران.. 79

2- شرکتهای بیمه. 80

3- نمایندگی‌های بیمه. 80

4- دلالان بیمه. 81

گفتار دوم: حقوق تأمین اجتماعی.. 82

مبحث اول: تعریف حقوق تأمین اجتماعی.. 82

مبحث دوم: حقوق تأمین اجتماعی در ایران.. 83

1- سازمانهای فعال در زمینه تأمین اجتماعی در ایران.. 83

1-1- سازمانهائی که براساس سیستم بیمه عمل می‌کنند. 83

1-2- سازمانهائی که به عنوان یک نظام حمایتی فعالیت می‌کنند. 84

1-3- سازمانهای کمکی و امدادی… 84

2- قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی مصوب 1383. 85

3- قانون تأمین اجتماعی مصوب 3/4/1354. 85

4- مشمولین قانون تأمین اجتماعی مصوب 3/4/1354. 85

مبحث سوم: حمایتهای مشمول قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354. 86

1- حمایتهای درمانی و مراقبتهای پزشکی و حمایتهای در برابر حوادث… 86

2- حمایتهائی که محدود به زمان خاصی می‌باشد. 87

3- مستمری ها 87

فصل پنجم: قوانین و مقررات.. 89

-قانون کار جمهوری اسلامی ایران مصوب 29 آبان 1369 مجمع تشخیص مصلح نظام با اصلاحات و الحاقات بعدی… 89

‌- قانون بیمه مصوب 7/2/1316. 137

‌معاملات بیمه. 137

– قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ با اعمال آخرین اصلاحات و الحاقات… 144

فصل اول – تعاریف – کلیات… 144

فصل دوم – منابع درآمد – مأخذ احتساب حق بیمه و نحوه وصول آن.. 151

فصل سوم – مقــرات مالـی.. 158

فصل چهارم-حوادث و بیماریها و بارداری… 158

فصل پنجم – از کـارافتـادگـی.. 162

فصل ششم – بـازنشستـگی.. 164

فصل هفتم – مــرگ…. 168

فصل هشتم –  ازدواج و عائله‌مندی… 172

فصل نهم – مقررات کلی راجع به کمک‌ها 173

فصل دهم – تخلفات ـ مقررات کیفری… 175

فصل یازدهم – مقـررات مختلف… 178

-قانون اصلاح تبصره2 الحاقی ماده (76) قانون اصلاح مواد (72) و (77) وتبصره ماده (76) قانون تأمین اجتماعی‌مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده (76)  مصوب 1371. 180

-قانون پرداخت مستمری به فرزندان زنان متوفی مشمول قانون تأمین اجتماعی و سایرصندوقهای بازنشستگی5/10/1386. 182

وزارت رفاه و تأمین اجتماعی.. 183

اساسنامه صندوق تأمین اجتماعی.. 183

-چگونگی تعیین مدیریت سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی و بیمه‌های درمانی.. 193

-قانون اصلاح ماده (113) قانون مدیریت خدمات کشوری و چگونگی تعیین مدیریت سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی و بیمه‌های درمانی ماده واحده- ماده (113) قانون مدیریت خدمات کشوری و برخی از قوانین و مقررات مربوط به سازمان تأمین اجتماعی موضوع ماده مذکور به شرح زیر اصلاح و تعیین تکلیف می‌گردد: 193

جزئیات قانون.. 194

قانون بیمه بیکاری… 194

آیین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری… 201

آیین‌نامه تعیین نحوه افزایش سنوات الزامی بیمه پردازی برای بازنشستگی.. 208

آیین‌نامه اجرایی ماده (۲۹) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران.. 208

ماده ۲۹ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت… 210

-آیین نامه اجرایی ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران.. 212

آیین نامه اجرایی ماده (۲۹) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران.. 212

منابع و مآخذ. 215